Verklaring van hoofdelijke aansprakelijkheid (2:403 lid 1 onder f BW)

Deze verklaring van hoofdelijke aansprakelijkheid wordt afgelegd door de consoliderende rechtspersoon (de vrijstellingsregeling kan alleen worden toegepast indien de financiële gegevens van de vrij te stellen dochtermaatschappij zijn opgenomen in een geconsolideerde jaarrekening). Op grond van de tekst van de wet gaat het om een aansprakelijkheid voor schulden uit rechtshandelingen: de aansprakelijkstelling strekt zich bijvoorbeeld niet uit tot verplichtingen tot het betalen van schadevergoeding ontstaan door onrechtmatige handelingen van de dochter. De moedermaatschappij wordt door het afleggen van een 403-verklaring evenmin aansprakelijk voor belastingschulden van de dochter of voor door de dochter verschuldigde sociale verzekeringspremies.

Rechtspersonen hebben de verplichting na afloop van ieder boekjaar een jaarrekening en een jaarverslag op te maken. Voor een tot een groep behorende rechtspersoon kan echter gebruik worden gemaakt van de vrijstellingsregeling van art. 2:403 BW. Deze regeling behelst een vereenvoudiging van de verplichtingen ten aanzien van de inrichting van de jaarrekening alsmede een volledige vrijstelling van de verplichtingen tot het opmaken van een jaarverslag, tot het toevoegen van de zgn. overige gegevens aan de jaarrekening en het jaarverslag, tot het laten uitvoeren van accountantscontrole van de jaarrekening (waaronder begrepen een vrijstelling van de verplichting om onder de overige gegevens de grond mee te delen waarom de accountantsverklaring ontbreekt) en tenslotte een volledige vrijstelling van de verplichting tot openbaarmaking van de jaarrekening. Bovendien behoeft het bestuur van de rechtspersoon in geval van toepassing van de vrijstellingsregeling geen jaarverslag ter inzage van de aandeelhouders te leggen. Om voor deze vrijstellingsregeling in aanmerking te komen dient aan een aantal voorwaarden te worden voldaan waarvan de belangrijkste voorwaarde is dat een andere groepsmaatschappij schriftelijk verklaart zich hoofdelijk aansprakelijk te stellen voor de uit rechtshandelingen van de vrij te stellen dochter voortvloeiende schulden (de zogenaamde 403-verklaring) (art. 2:403 lid 1 onder f BW). Daartoe dient dit model.

De verklaring van hoofdelijke aansprakelijkheid dient - tezamen met een aantal andere stukken - te worden gedeponeerd ten kantore van het handelsregister waar de dochtermaatschappij is ingeschreven (art. 2:403 lid 1 onder g BW). Er is veel discussie (geweest) over de vraag of de 403-verklaring alleen betrekking heeft op schulden ontstaan na deponering van de 403-verklaring bij het handelsregister of dat de moedermaatschappij die de verklaring afgeeft ook aansprakelijk wordt voor alle op het moment van deponering reeds bestaande schulden. Hierbij speelt een rol dat de moedermaatschappij de aansprakelijkstelling bovendien zo kan formuleren dat haar aansprakelijkheid in tijd beperkt is en zich niet uitstrekt tot bestaande verplichtingen van de vrij te stellen dochter. Het is echter de vraag of de 403-verklaring, indien de moedermaatschappij deze aldus beperkt, nog wel aan de eisen van de vrijstellingsregeling voldoet. Gelet op de sancties in geval van onjuiste toepassing van de vrijstellingsregeling kan dit vervelende gevolgen hebben

U heeft nodig: gegevens van de dochtermaatschappij waarvoor de groepsvrijstelling wordt toegepast en een uittreksel handelsregister van de consoliderende rechtspersoon.